Bazy danych:

1. Ma³opolska prasa lokalna i regionalna [MAK]

2. Ma³opolskie media elektroniczne lokalne i regionalne [MAK]

3. Ma³opolskie media lokalne i regionalne [Fidkar]

  • Zasiêg chronologiczny: 2005 r.

  • Liczba rekordów: 910

  • Redaktor bazy: dr W³adys³aw Marek Kolasa, mgr Mariola Michalska

  • Bazy s± elektronicznym odpowiednikiem ksi±¿ki: 

  Katalog ma³opolskich mediów lokalnych i regionalnych 2005 / W³adys³aw Marek Kolasa, Mariola Michalska. - Kraków : Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, 2005. - 213, [3] s. ; 24 cm. - (Prace Bibliograficzne ; nr 4) (BiblioTheca ; [nr] 7). - ISBN 83-60100-15-2

Ze wstêpu:

W katalogu podjêto próbê mo¿liwie pe³nej rejestracji sublokalnych, lokalnych i regionalnych mediów istniej±cych na terenie województwa ma³opolskiego w roku 2005. Spisem objêto zarówno tradycyjnie pojêt± prasê (wydawnictwa drukowane), jak i media elektroniczne (radio, telewizjê i wybrane serwisy internetowe), które uznano za lokalne.
Katalog jakkolwiek obejmuje zasiêgiem ca³a Ma³opolskê, nie ujmuje wszystkich istniej±cych tu ¶rodków masowej komunikacji. W trakcie pracy nad wydawnictwem przyjêto bowiem pewne ograniczenia, aby wyselekcjonowaæ wy³±cznie media o charakterze lokalnym (sublokalnym, regionalnym). Z uwagi na brak precyzyjnej definicji „mediów lokalnych” zastosowano kilka kryteriów kwalifikacyjnych: po pierwsze – ograniczony zasiêg odbioru lub kolporta¿u (co najwy¿ej obszar województwa), po wtóre – zwi±zek tematyczny medium z regionem dystrybucji (mieszkañcy lub lokalne ¶rodowiska), po trzecie – niespecjalistyczny charakter. Z definicji wiêc pominiêto ¶rodki masowej komunikacji o zasiêgu ogólnopolskim (np. „Tygodnik Powszechny”, Radio RMF FM, czy telewizjê TVN) oraz wydawnictwa w±skospecjalistyczne (naukowe i fachowe) i prasê reklamowa.
Przy mediach elektronicznych posi³kowano siê ponadto typem koncesji przyznawanej przez Krajow± Radê Radiofonii i Telewizji, zaliczaj±c do lokalnych te stacje, które nie maj± koncesji ogólnopolskiej ani ponadregionalnej . W efekcie zakwalifikowano zarówno stacje dzia³aj±cych indywidualnie (np. Radio Alfa), jak i w sieciach (np. Z³ote Przeboje, Blue), których siedziby i nadajniki s± zlokalizowane na terenie Ma³opolski . W przypadku prasy i radiofonii internetowej oraz serwisów on-line jedynym kryterium kwalifikacji by³y wskazane wy¿ej zwi±zek tematyczny medium z regionem dystrybucji i jego – wyra¿ony explicite – niespecjalistyczny charakter, za¶ dla telewizji kablowej – emisja lokalnych programów informacyjnych, publicystycznych lub spotów reklamowych.
£±cznie w katalogu zarejestrowano 910 pozycji mediów (czasopism, stacji, portali) uznanych za lokalne lub regionalne. Najliczniej prezentowa³a siê tradycyjna prasa drukowana – 498 tytu³ów, nieco s³abiej radiofonia (20 stacji) i telewizja (12). Zaprezentowany w formie wyboru wykaz serwisów internetowych, pe³ni±cych w spo³eczno¶ciach lokalnych funkcje quasi-prasy liczy³ 380 portali.

Katalog opracowano z autopsji opieraj±c siê na ankietach redakcyjnych i egzemplarzu okazowym (prasa drukowana) lub samych ankietach (radio, telewizja, serwisy internetowe). Jako podstawa opisu w przypadku wydawnictw drukowanych s³u¿y³ ostatnio wydany egzemplarz pozyskany w czasie akcji zbierania materia³u, w okresie od stycznia do wrze¶nia 2005 roku (szczegó³ow± informacjê na temat ¼ród³a danych podano przy ka¿dym opisie).
W katalogu zastosowali¶my w³asny stworzony ad hoc rozbudowany opis bibliograficzny, który spe³nia dwa wstêpnie za³o¿one cele: po pierwsze – przynosi w miarê kompletny zestaw informacji u¿ytecznych z punktu widzenia praktyki (wydawcy, medioznawcy, specjali¶ci z bran¿y reklamy i public relations oraz decydenci); po wtóre – jest prosty i czytelny (nie tylko dla bibliotekarzy). Przy doborze elementów opisu uwzglêdniono z nielicznymi wyj±tkami wszystkie elementy obowi±zkowe i zalecane przez polsk± normê PN–N–01152–02, uzupe³nione o nak³ad, sposób kolporta¿u, dostêpno¶æ w wybranych bibliotekach, szczegó³owe dane teleadresowe i in. Zrezygnowano jednak z znaków umownych, które zast±piono wyra¿eniami s³ownymi. 
Z pe³nym przekonaniem mo¿na stwierdziæ, ¿e w odniesieniu do „terenu” (tj. Ma³opolski bez miasta Krakowa) katalog jest prawie kompletny, gdy¿ wska¼nik odpowiedzi na ankiety by³ bliski 98%. Nieco s³abszym zakresie odnotowano prasê Krakowa (osi±gniêto oko³o 75% kompletno¶ci). Jest to spowodowane po pierwsze – innym charakterem prasy w ¶rodowisku wielkomiejskim, która dzia³a pod ci¶nieniem ulokowanych tu redakcji mediów regionalnych (prasa, radio, telewizja), miejskiej prasy bezp³atnej oraz lokalnych mutacji mediów ogólnopolskich); po wtóre – z uwagi na metropolitalny charakter Krakowa dominuj± tu wydawnictwa o zasiêgu ogólnokrajowym oraz wydawnictwa w±skospecjalistyczne; po trzecie wreszcie – rejestracji nie u³atwia trudne do ogarniêcia bogactwo tytu³ów. Wed³ug szacunkowych badañ w samym tylko roku 2004 ukazywa³o siê w Krakowie 1185 tytu³ów (a w okresie 1989–2004 a¿ 1662) [... zob. W. M. Kolasa: Prasa Krakowa 1989-2004 : katalog tematyczny. Kraków 2005]. Z pragmatycznych wiêc wzglêdów prasê wydawan± w mie¶cie Krakowie uwzglêdniono w wyborze, kwalifikuj±c tylko takie, których charakter nie budzi³ w±tpliwo¶ci, a wiêc: prasê dzielnicow± (samorz±dow± i prywatn±), parafialn±, szkoln±, studenck±, pisma informacyjne szkó³ wy¿szych, pras± zak³adow± oraz niewielk± grupê innych wydawnictw. 
Nieco inaczej zrealizowano zasadê kompletno¶ci w odniesieniu do mediów elektronicznych. O ile mo¿na uznaæ, ¿e zarejestrowano komplet mediów transmituj±cych z nadajników (stacje radiowe i telewizyjne), o tyle rzeczywisto¶ci± trudn± do pe³nej inwentaryzacji okaza³y siê media transmitowane przez kana³ internetowy. W ostatnim przypadku zarejestrowano jedynie wa¿niejsze (stabilnie dzia³aj±ce rozg³o¶nie, np. internetowe Radio bez Kitu) oraz wybrane lokalne portale internetowe (g³ownie zwi±zane z instytucjami samorz±dowymi). 

Nieocenion± pomoc w realizacji tego przedsiêwziêcia zawdziêczamy bibliotekom publicznym z terenu Ma³opolski (151 placówek gminnych i powiatowych), które po¶redniczy³y w akcji ankietowej; ich szczegó³owy wykaz wraz danymi adresowymi drukujemy w za³±czonym wykazie. Dziêki wspó³uczestnictwu bibliotek terenowych uda³o siê osi±gn±æ jeszcze jeden dodatkowy cel – zgromadziæ informacjê o dostêpno¶ci czasopism w bibliotekach. Walor ten jest trudny do przecenienia, gdy¿ prasa lokalna i sublokalna w znakomitej wiêkszo¶ci przypadków nie dociera do du¿ych bibliotek w ramach egzemplarza obowi±zkowego i w efekcie jest niedostêpna w obiegu ogólnopolskim. 
Uznali¶my, ¿e dziêki umieszczeniu przy ka¿dym tytule prasowym przynajmniej jednego miejsca jego dostêpno¶ci w bibliotece publicznej ma³opolska prasa sublokalna ma szansê wej¶æ do ogólnopolskiego obiegu informacji i staæ siê dostêpna dla ogó³u zainteresowanych. W tym sensie katalog niniejszy mo¿na traktowaæ jako zal±¿ek katalogu centralnego. Liczymy, ¿e wydawnictwo bêdzie siê rozwijaæ i w przysz³o¶ci obejmie wszystkie biblioteki z pe³nym zasobem.


© WBP Kraków 2005 http://www.wbp.krakow.pl/, W. M. Kolasa. Kraków 2005 http://www.ap.krakow.pl/~wmkolasa/